Over de verkiezing Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland

In 2016 heeft Nederland het VN-Verdrag Handicap ondertekend. Dit verdrag maakt duidelijk dat mensen met een beperking of chronische ziekte recht hebben op gelijke behandeling. Iedereen moet mee kunnen doen. Zo maken we de samenleving toegankelijker en inclusiever. Gemeenten spelen hierbij een belangrijke rol. Ze werken hiervoor aan zes levensdomeinen. Deze levensdomeinen zijn:

  1. Onderwijs en ontwikkeling
  2. Thuis
  3. Werk en inkomen
  4. Vrije tijd
  5. Vervoer
  6. Welzijn, gezondheid en ondersteuning

We organiseren de verkiezing Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland 2021 om gemeenten in Nederland extra aan te moedigen om te blijven werken aan het VN-verdrag Handicap. En om breed aandacht te vragen voor het belang van toegankelijkheid. Alle gemeenten van Nederland doen automatisch mee met de verkiezing. Daarmee geven we de ambitie van gemeenten op dit thema – ‘iedereen doet mee’ – een letterlijke betekenis. Het doel van het VN-verdrag Handicap is dat iedereen in Nederland, met of zonder beperking, mee kan doen.

De verkiezing wordt georganiseerd door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De VNG verbindt alle gemeenten in Nederland. Het doel van de VNG is om de lokale overheid te versterken, zodat gemeenten hun inwoners zo goed mogelijk kunnen bedienen.

Deze verkiezing zorgt voor meer aandacht voor lokale inclusie en toegankelijkheid. We geven ook aandacht aan goede initiatieven die gemeenten al uitvoeren. Zo zorgen we ervoor dat gemeenten elkaar inspireren en motiveren.

Reglement

Op 17 mei 2021 start de verkiezing Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland 2021. Alle gemeenten in Nederland doen automatisch mee aan ronde één. Dit betekent dat alle gemeenten in Nederland door alle Nederlanders beoordeeld kunnen worden op hun toegankelijkheid. Goede toegankelijkheid is voor iedereen fijn: voor mensen met én mensen zonder een beperking.

De twaalf gemeenten met de beste beoordeling gaan door naar ronde twee. Dit is de halve finale. In de halve finale kunnen alle Nederlanders hun stem uitbrengen op hun favoriete gemeente. De vijf gemeenten met de meeste stemmen gaan door naar de derde ronde. Dit is de finale. In de finale beoordeelt een vakjury de vijf gemeenten. Zij bepalen uiteindelijk wie de titel Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland 2021 verdient. Ook reiken zij de aanmoedigingsprijs uit voor de gemeente die goed onderweg is om zo toegankelijk mogelijk te worden.

Beide gemeenten ontvangen een award. Deze awards zijn ontworpen door een kunstenaar met een beperking. De gemeente die de titel Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland wint, krijg ook nog een speciaal ontworpen toeristische route langs alle mooie en toegankelijke plekken van de gemeente!

Hieronder vind je een uitgebreide beschrijving van de regels die gelden in de verschillende rondes.

Ronde één: gemeenten beoordelen

In de eerste ronde vragen we inwoners van Nederland om een inhoudelijke beoordeling. Voor deze beoordeling maken we gebruik van een vragenlijst. De vragen gaan over de zes levensdomeinen. Deze levensdomeinen zijn:

  1. Onderwijs en ontwikkeling
  2. Thuis
  3. Werk en inkomen
  4. Vrije tijd
  5. Vervoer
  6. Welzijn, gezondheid en ondersteuning
  • De vragenlijst bestaat uit negentien vragen, die meetellen in de eindscore. De negentien vragen zijn in drie niveaus verdeeld. Het verschil tussen die niveaus is bepaald door de invloed die een gemeente heeft op het onderwerp van de vraag. Zo heeft een gemeente directe invloed op de toegankelijkheid van stoepen en openbare toiletten. Maar een gemeente heeft geen directe invloed op de toegankelijkheid van bijvoorbeeld restaurants en musea.
  • Als een vraag gericht is op een punt waar de gemeente directe invloed op heeft, zal deze zwaarder meetellen in de uiteindelijke beoordeling. In de lijst hieronder vind je hoe zwaar elke vraag meetelt in het uiteindelijke gemiddelde cijfer dat een gemeente krijgt.

Weging vragenlijst

  1. Hoe toegankelijk zijn de stoepen en straten in  de gemeente … voor iemand met een beperking? Weegfactor 3.
  2. Hoe toegankelijk zijn openbare toiletten in de gemeente .. voor iemand met een beperking? Weegfactor 2.
  3. Hoe toegankelijk zijn winkels in de gemeente .. voor iemand met een beperking? Weegfactor 1.
  4. Hoe toegankelijk zijn restaurants en café’s in de gemeente … voor iemand met een beperking? Weegfactor 1.
  5. Hoe toegankelijk is het openbaar vervoer (zoals bus, trein, tram of metro) voor iemand met een beperking? Weegfactor 2.
  6. Hoe makkelijk kan iemand met een beperking werk vinden bij werkgevers in de gemeente? Weegfactor 2.
  7. Hoe goed helpt de gemeente mensen met een beperking en werkgevers om elkaar te vinden? Weegfactor 3.
  8. Hoe goed is de gemeente zelf bezig met het aannemen van mensen met een beperking? Weegfactor 3.
  9. Hoe toegankelijk is het onderwijs in de gemeente voor iemand met een beperking? Weegfactor 2.
  10. Hoe goed kunnen volwassenen met een beperking blijven leren in de gemeente, bijvoorbeeld door het volgen van een cursus? Weegfactor 1.
  11. Hoe toegankelijk zijn huisartsen, ziekenhuizen, fysiotherapeuten, psychologen en andere zorg voor iemand een beperking in de gemeente? Weegfactor 1.
  12. Hoe makkelijk is het voor iemand met een beperking om hulpmiddelen (zoals een rolstoel), begeleiding en aangepast vervoer te krijgen in de gemeente? Weegfactor 3.
  13. Hoe makkelijk kan iemand met een beperking in de gemeente een passende woning vinden? Weegfactor 2.
  14. Hoe fijn is het wonen in gemeente voor iemand met een beperking? Weegfactor 2.
  15. Hoe makkelijk kan iemand met een beperking meedoen binnen de gemeente? Weegfactor 3.
  16. Hoe toegankelijk zijn de website en apps van de gemeente voor mensen met een beperking? Weegfactor 3.
  17. Hoe makkelijk zijn de informatie en communicatie vanuit de gemeente te vinden? Weegfactor 3.
  18. Hoe goed zijn de informatie en communicatie van de gemeente te begrijpen? Weegfactor 3.
  19. Hoe makkelijk is het om mee te kunnen denken over beleid en uitvoering in jouw gemeente? Weegfactor 3.
  • Uiteindelijk wordt het gemiddelde van de negentien vragen berekend. Dit gemiddelde is de eindscore die de gemeente krijgt van één persoon.
  • Het antwoord ‘weet ik niet’ wordt in de eindscore neutraal beoordeeld. De vraag krijgt dan dezelfde score als dat er ‘redelijk’ als antwoord wordt ingevuld.
  • De eindscore van de gemeente is het gemiddelde van alle beoordelingen die die gemeente heeft ontvangen. Een grotere gemeente heeft dus niet meer kans om door te gaan naar een volgende ronde dan een kleinere gemeente, dankzij de hoeveelheid beoordelingen.
  • Iedereen mag een of meerdere gemeenten beoordelen. We hanteren dus geen leeftijdsgrens. Op die manier geven we ook jongeren de kans om hun stem te laten horen over de toegankelijkheid van Nederland.
  • Een persoon kan meerdere gemeenten beoordelen. Iemand kan namelijk kennis hebben over de toegankelijkheid in meerdere gemeenten. Bijvoorbeeld van de gemeente waar hij/zij woont, maar ook van de gemeente waar hij/zij werkt of van de gemeente waar hij/zij vaak op bezoek komt.
  • Een persoon kan één beoordeling per gemeente uitbrengen.
  • Na het beoordelen krijgt de persoon een e-mail om de beoordeling te bevestigen. Een beoordeling is pas geldig als er op de link in de bevestigingsmail is geklikt.
  • Een gemeente moet minimaal tien beoordelingen hebben gekregen om door te kunnen gaan naar de volgende ronde.
  • Tijdens ronde één staat er op de site een top tien. Deze top tien staat in willekeurige volgorde. Belangrijk om te weten is dat een gemeente pas in deze virtuele top tien verschijnt zodra ze minimaal tien beoordelingen hebben gekregen.
  • De stembussen voor de eerste ronde sluiten op 27 juni 2021 om 23:59 uur.
  • De twaalf best beoordeelde gemeenten gaan door naar ronde twee: de halve finale.
  • Alle ingevulde beoordelingen zijn anoniem. De e-mailadressen worden alleen gebruikt ter controle, of mensen maar één beoordeling per gemeente invullen.
  • De beoordelingen worden anoniem opgeslagen. De resultaten worden gedeeld met de beoordeelde gemeente.

Ronde twee: halve finale

  • Elk persoon kan één stem uitbrengen in de halve finale, anders is deze niet geldig.
  • Iedereen mag stemmen. We hanteren dus geen leeftijdsgrens.
  • Na het uitbrengen van een stem krijgt de persoon een e-mail om de stem te bevestigen. Een stem is pas geldig als er op de link in de bevestigingsmail is geklikt.
  • De stembussen voor de tweede ronde sluiten op 29 augustus 2021 om 23:59 uur.
  • De vijf gemeenten met de meeste stemmen gaan door naar de finale.

Ronde drie: finale

De overgebleven vijf gemeenten worden in de finale beoordeeld door de vakjury. Deze vakjury is samengesteld door de VNG. De vakjury bepaalt wie de verkiezing Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland 2021 wint. Ook reikt de jury een aanmoedigingsprijs uit aan de gemeente die goed op weg is naar een zo toegankelijk mogelijke gemeente.

  • Het Superteam heeft geen stem in de vakjury. Wel geven zij hun advies door aan de vakjury. Deze zijn gebaseerd op hun bezoeken aan de verschillende gemeenten tijdens de halve finale.
  • Op 7 oktober 2021 maakt de vakjury de uitslag bekend.
  • Zowel de winnaar van de verkiezing als de winnaar van de aanmoedingsprijs ontvangt een award ontworpen door een kunstenaar met een beperking.
  • De winnaar van de verkiezing Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland ontvangt een op maat gemaakte toeristische route door de gemeente, langs alle mooie en toegankelijke plekken.

De vakjury

De vakjury gaat, om tot haar oordeel te komen, dieper in op de elementen die in de leefdomeinen voor de beoordeling in de eerste ronde zijn benoemd. Hiervoor baseert de jury zich op beschikbare beleidsdocumenten, online informatie en onderzoeken over de toegankelijkheid van de betreffende gemeenten. Daarnaast weegt de jury de publieksbeoordeling uit de eerste ronde en het advies van het Superteam mee. Tot slot vergelijkt de jury de 5 finalisten op de volgende criteria: betrokkenheid van ervaringsdeskundigen, communicatie en vernieuwend karakter.

Juryleden

Foto van Leonard Geluk, directeur van VNG. Hij kijkt recht de camera in.
Leonard Geluk
Directeur Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Foto van Rick Brink. Voormalig gemeenteraadslid van Hardenberg. Hij kijkt recht in de camera.
Rick Brink
Directeur Belangenbehartiging bij Stichting Studeren & Werken op Maat
Foto van Illya Soffer die recht in de camera kijkt. Foto gemaakt door Claudia Kamergorodski
Illya Soffer
Directeur Ieder(in)
Sheila Oroschin
Sociaal ondernemer
Tako Rietveld
Kindercorrespondent

Aanmoedigingsprijs

De aanmoedigingsprijs is bedoeld voor de gemeente die er op een of twee van de algemene criteria echt uitspringt, maar op de andere nog het nodige werk heeft te doen.